حکم تولیت و نحوه اخذ آن
فهرست مقالات

حکم تولیت و نحوه اخذ آن

تولیت در حقوق وقف به معنای اداره و مدیریت مال وقف شده به منظور رسیدن به اهداف مشخص و معین واقف ایجاد می‌شود. متوجه شدن این مفهوم می‌تواند با بررسی ماده 75 قانون مدنی که در پاسخ به سوال “تولیت چیست؟” ارائه شده است، بهبود یابد.

  1. واقف (شخص یا اشخاصی که مالک وقف هستند) می‌توانند تصمیم بگیرند که خودشان تولیت واقفی باشند. به این ترتیب، آنها مال وقف را برای خودشان مدیریت می‌کنند. این مسئله به معنای اختیار واقف برای اداره و مدیریت مال وقف است.
  2. واقف می‌توانند به جای خود، شخص یا اشخاص دیگری را به عنوان متولی واقف تعیین کنند. متولی واقف نیز مسئولیت اداره و مدیریت مال وقف را بر عهده دارد.
  3. تولیت ممکن است برای مدت زمان معین یا مادام الحیات اعلام شود. به عبارت دیگر، واقف می‌تواند مشخص کند که تا زمان معینی (مثلاً چند سال) یا تا وقتی که خودش زنده است (مادام الحیات) تولیت واقفی را بر عهده دارد.
  4. تولیت ممکن است به صورت فردی یا تیمی (مجتمعا) برگزار شود. اگر متولی‌ها چند نفر باشند، آنها با هم مشترکاً مال واقف را اداره می‌کنند.

مهمترین نکته این است که هدف از تولیت، اداره مناسب مال وقف به منظور رسیدن به اهداف خیری که توسط واقف تعیین شده، می‌باشد. تولیت به عنوان وسیله‌ای برای اطمینان از اجرای صحیح و انجام وظایف واقف در ارتباط با مال وقف و منافع آن، تعریف می‌شود. این نقش تولیت در اجرای مقررات و شرایط وقف بسیار حیاتی است تا اطمینان حاصل شود که وقف به عنوان یک ابزار خیری در جامعه به درستی عمل می‌کند

تعیین تولیت و نحوه اداره واقفی موقوفه توسط واقف نیاز به درج در متن عقد وقف دارد. این نکته بسیار حیاتی است و باید در زمان انعقاد عقد وقف به دقت تعیین شود.

در عقد وقف، واقف مسئولیت‌ها و شرایط مختلف واقفی موقوفه را مشخص کرده و این شامل تعیین تولیت (آیا وی خودش تولیت باشد یا شخص دیگری) و نحوه اداره مال موقوفه توسط تولیت می‌شود. اگر واقف این نکته را در متن عقد وقف درج نکند، او ممکن است در آینده نتواند تولیت را تعیین کند یا نحوه اداره واقفی موقوفه را تغییر دهد.

 

حکم تولیت چیست؟

حکم تولیت یک سند رسمی است که تایید تولیت یک فرد به عنوان متولی وقف را نشان می‌دهد. این حکم توسط یک مرجع رسمی صادر می‌شود و به معنای اجازه و تایید اداره و مدیریت مال موقوفه توسط تولیت است. از طریق این حکم، تولیت اختیار رسمی برای انجام وظایف واقفی موقوفه به دست می‌آورد.

پیش از صدور حکم تولیت، تولیت باید از طریق یک مرجع رسمی (ممکن است دیوان عدالت اداری یا دیگر مراجع مرتبط) درخواست خود برای تولیت را ارائه دهد. این درخواست به صورت معمول شامل اطلاعاتی مانند شناسنامه تولیت، اطلاعات مربوط به مال موقوفه، اهداف و وظایف واقفی موقوفه، نحوه اداره مال واقفه، و سایر موارد مرتبط است.

پس از بررسی درخواست تولیت توسط مرجع رسمی، اگر شرایط مناسب فراهم شود و تولیت به عنوان متولی وقف تایید شود، حکم تولیت صادر می‌شود. این حکم تایید و اعتراف رسمی به وضعیت تولیت و اختیار وی برای اداره و مدیریت مال موقوفه را نمایان می‌کند. این سند برای تولیت بسیار حیاتی است، زیرا او باید از آن به عنوان مدرکی برای انجام وظایف واقفی استفاده کند و باید به تمامی مقررات و شرایط تعیین شده در حکم تولیت پایبند باشد.

 

حال که حکم تولیت را توضیح داده و با مفهوم آن آشنا شدیم، به توضیح راه های اخذ حکم تولیت می پرازیم. راه های اخذ حکم تولیت، عبارتند از :

  1. اخذ حکم تولیت از طریق اداره اوقاف:
    • اداره اوقاف نهادی دولتی است که مسئول نظارت بر امور وقفها و موقوفات است. متولی وقف می‌تواند درخواست تایید حکم تولیت خود را به این نهاد ارسال کند.
    • شعب تحقیق اداره اوقاف مسئول بررسی درخواست و تحقیق در مورد صحت آن می‌شوند. این تحقیق ممکن است شامل تحقیق محلی، پرس و جو از شهود، و استفاده از کارشناسان متخصص باشد.
    • نتیجه تحقیقات شعب تحقیق به اداره اوقاف ارسال می‌شود، و بر اساس این گزارش تصمیم گیری انجام می‌شود.
    • اگر متولی وقف با تصمیم اداره اوقاف ناراضی باشد، می‌تواند اعتراض خود را به دادگاه حقوقی مطرح کند.
  2. اخذ حکم تولیت از طریق دادگاه حقوقی:
    • این روش اجازه می‌دهد که متولی وقف به صورت مستقیم به دادگاه حقوقی مراجعه کرده و درخواست حکم تولیت خود را ارائه دهد.
    • دادگاه حقوقی شعبه دادگاه درخواست را بررسی کرده و در صورت صحیح بودن ادعای تولیت و دلایل مورد ارائه، حکم تولیت را صادر می‌کند.
    • این روش به متولی وقف این امکان را می‌دهد که به سرعت و بدون نیاز به تایید اداره اوقاف، حکم تولیت را دریافت کند.