مالیات خانه های خالی
فهرست مقالات

مالیات خانه های خالی

در واقعیت، تعیین مالیات بر خانه‌های خالی یکی از راه‌هایی است که برخی شهرها و کشورها به منظور تنظیم بازار مسکن و جلوگیری از تجمع اموال در دست افرادی که تمایل به اجاره ملک‌های خود ندارند، به آن فکر می‌کنند. این اقدام به نوعی تشویق افراد به اجاره دادن املاک خود تا مشکلات مسکن در شهرها به حداقل برسد و بازار مسکن به نحوی تعادل یابد.

اما اجرای مالیات بر خانه‌های خالی ممکن است با چالش‌ها و مسائل حقوقی مواجه شود و از نظر عملی به تعداد زیادی عوامل و ملاک‌هایی وابسته باشد.

 

مالیات خانه های خالی چیست

در مورد ماده 54 قانون مالیات های مستقیم و تغییرات اخیر در آن بسیار مفید هستند. این تغییرات به نظر می‌رسد به منظور مهار نمایندگانی که خانه‌های خالی را به صورت سرمایه‌گذاری می‌گیرند و به دلیل افزایش قیمت‌ها در بازار مسکن سود زیادی کسب می‌کنند، انجام شده است.

مالیات بر خانه‌های لوکس در سال 1401 در ایران به تعیین میزان مالیات بر ارزش ملک‌های مسکونی و باغ ویلاهایی با ارزش بالای 15 میلیارد تومان می‌پردازد. صاحبان این املاک باید 2 هزارم ارزش ملک خود را به عنوان مالیات پرداخت کنند. این مالیات باید از طریق سامانه expasset.tax.gov.ir پرداخت شود.

این تدابیر نشان می‌دهند که دولت در تلاش است تا ملک‌های خالی با ارزش بالا را به عنوان منابع مالیاتی مورد استفاده قرار دهد و به این ترتیب تشویق به اجاره دادن این املاک و کنترل نوسانات بازار مسکن انجام دهد.

ماده 54 اصلاحی قانون مالیات های مستقیم در مورد مالیات بر خانه‌های خالی در شهرهای با جمعیت بالای یکصد هزار نفر تعیین مالیات می‌کند. بر اساس این ماده، واحدهای مسکونی که در سامانه ملی املاک و اسکان کشور ثبت شده و در هر سال مالیاتی بیش از 120 روز خالی و بدون ساکن یا کاربر دارند، به عنوان خانه خالی شناسایی می‌شوند.

سپس مطابق ماده 54 اصلاحی، این واحدهای مسکونی ماهانه مشمول مالیات بر درآمد اجاره می‌شوند و نرخ مالیات بر اساس تعداد سال‌هایی که خانه خالی بوده است، تغییر می‌کند:

  1. در سال اول خالی بودن: مالیات بر اساس 6 برابر مالیات متعلقه محاسبه می‌شود.
  2. در سال دوم خالی بودن: مالیات بر اساس 12 برابر مالیات متعلقه محاسبه می‌شود.
  3. از سال سوم به بعد خالی بودن: مالیات بر اساس 18 برابر مالیات متعلقه محاسبه می‌شود.

این اقدام به نوعی تشویق به اجاره دادن واحدهای مسکونی و جلوگیری از خالی ماندن آن‌ها است. همچنین، با افزایش نرخ مالیات در سال‌های متعدد، تحریمی برای افرادی که خانه‌های خود را خالی نگه می‌دارند و از آن‌ها سود کسب می‌کنند، اعمال می‌شود. این تدابیر به منظور مدیریت بازار مسکن و جلوگیری از افزایش نوسانات قیمت‌ها و تراکم مسکن انجام می‌شود.

دستورالعمل نحوه محاسبه مالیات خانه‌های خالی

در مورد دستورالعمل نحوه محاسبه مالیات خانه‌های خالی در سال 1400 میتوان گفت این دستورالعمل به منظور تسهیل در محاسبه مالیات بر خانه‌های خالی و توسیع انصاف مالیاتی در شهرهای با جمعیت بالا و روستاها اجرا می‌شود.

بر اساس این دستورالعمل، برای تشخیص یک واحد مسکونی به عنوان خانه خالی در شهرهای با جمعیت بالای یکصد هزار نفر، از استعلامات دریافتی از سامانه املاک و اسکان کشور استفاده می‌شود. محاسبه مالیات بر مبنای سال مالیاتی انجام می‌شود که یک سال شمسی را در نظر می‌گیرد. واحدهای مسکونی در یک سال مالیاتی به عنوان خانه خالی تلقی می‌شوند که در آن سال، بیش از 120 روز بدون سکنه یا کاربر داشته باشند و اطلاعات مالکان از سامانه املاک و اسکان کشور به عنوان مبنای استعلام استفاده می‌شود.

در مورد واحدهای مسکونی شراکتی که خالی تشخیص داده شده‌اند، مالیات به نسبت سهم هر شریک به طور جداگانه محاسبه می‌شود.

در شهرهای با کمتر از یکصد هزار نفر جمعیت و روستاها که به عنوان واحدهای مسکونی خالی تشخیص داده شده‌اند، جریمه ای معادل بیست درصد از مالیات سال اول موضوع ماده 54 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی دریافت می‌شود.

اضافه به این، در صورت توالی سال‌های خالی بودن واحد مسکونی، نرخ مالیات از سال دوم خالی بودن به بعد افزایش می‌یابد و در سال سوم و بعد از خالی بودن، به مقدار 18 برابر مالیات متعلقه افزایش می‌یابد. همچنین، اگر شخص حقیقی اقامتگاه قانونی خود را به سازمان مالیات اعلام نکند، اداره مالیات محل واحد خالی متعلق به مالک را به صورت سیستمی تعیین می‌کند.

در نهایت، ضرایب مالیاتی برای مالک یا مالکان پنج یا کمتر از پنج واحد خالی بودن متعلق به ماده 54 قانون مالیات های مستقیم اصلاحی تعیین شده و برای مالکان دارای بیش از پنج واحد خالی، ضرایب مالیاتی دو برابر ضرایب معمول اعمال می‌شود.